خبرگزاری تخصصی اگروفودز به نقل از پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی (اگروفودنیوز) گزارش میدهد که انجمن صنایع تبدیلی و کشاورزی خراسان رضوی، با هدف بررسی راهکارهای توسعه صادرات در این بخش حیاتی، اخیراً میزبان جلسهای هماندیشی با حضور هما الوندی، مدیرکل دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صمت، مهندس باخرد، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و دیگر مسئولان و فعالان برجسته بخش خصوصی در محل اتاق بازرگانی مشهد بود. این نشست در پی واگذاری مسئولیت “میز توسعه صادرات صنایع تبدیلی” از سوی سازمان توسعه تجارت و سازمان صنعت، معدن و تجارت به این انجمن برگزار شد تا ضمن شناسایی چالشها، ظرفیتهای صادراتی استان نیز مورد تاکید قرار گیرد.
اهمیت خراسان رضوی در صنعت غذایی کشور: جایگاه چهارم در صادرات
هما الوندی، مدیرکل دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صمت، ضمن قدردانی از تلاشهای صنعتگران خراسانی برای تامین مواد غذایی در شرایط دشوار، به جایگاه ویژه این استان در صنعت غذا اشاره کرد. وی اظهار داشت: “خراسان رضوی با سهم ۸ درصدی از تعداد کل واحدهای صنعتی و ۱۱ درصدی از اشتغال صنعت غذا در کشور، جایگاه چهارم را در صادرات این حوزه به خود اختصاص داده است.” الوندی با تاکید بر موقعیت مرزی و محیطی مناسب استان برای صنایع تبدیلی، به مشکل مکرر تخصیص و تامین ارز مواد اولیه این صنعت اشاره کرد و خواستار همکاری بیشتر وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه شد. او همچنین متعهد شد که شخصاً پروندهها و درخواستهای مربوط به سازمان صمت را مورد بررسی قرار دهد.
رب گوجهفرنگی: فرصتی ملی برای ارتقاء صادرات
غلامحسین اسدی ازغدی، رئیس هیئت مدیره انجمن صنایع تبدیلی کشاورزی استان خراسان، در این نشست به انتخاب انجمن خود به عنوان معین صنعت رب و فرآوردههای گوجهفرنگی کشور اشاره کرد و آن را “مسئولیتی خطیر و فرصتی ارزشمند” توصیف کرد. وی با ارائه آمارهایی از این صنعت، گفت: “با سطح زیر کشت حدود ۱۶۰ هزار هکتار و تولید سالانه ۶ تا ۷ میلیون تن گوجهفرنگی، به همراه بیش از ۱۴۵ واحد تولید رب با ظرفیت نزدیک به ۶۰۰ هزار تن، این صنعت از جایگاه بالایی در تامین امنیت غذایی و اشتغال برخوردار است.” اسدی افزود که صادرات سالانه بیش از ۱۳۰ هزار تن رب، ایران را در زمره صادرکنندگان عمده جهان قرار داده و ظرفیت عظیمی برای ارزآوری و حضور پایدار در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. وی بر تعهد این انجمن برای ارتقای این صنعت از طریق بهروزرسانی فناوری، توسعه زنجیره تامین و بهینهسازی بازارهای صادراتی تاکید کرد.
خراسان رضوی؛ قطب سرمایهگذاری و تولید در صنایع تبدیلی
سید صهیب ثبوتی، رئیس اداره بازرگانی خارجی اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با اشاره به جایگاه ممتاز استان در صنایع غذایی کشور بیان کرد: “خراسان رضوی با داشتن ۶۷۱ واحد دارای پروانه بهرهبرداری و سهم سرمایهگذاری ۲۳ هزار میلیارد تومانی، معادل ۳۷ درصد از کل سرمایهگذاری کشور در این بخش، موفق به ایجاد ۳۷ هزار و ۲۴ شغل شده است.” وی همچنین به روند رو به رشد صادرات صنایع غذایی کشور تا سال ۱۳۹۸ اشاره کرد و سهم قابل توجه استان در تولید محصولات کشاورزی را برشمرد؛ از جمله ۷۲ درصد در بستهبندی زعفران، ۴۵ درصد در خمیرمایه، ۳۸ درصد در قند و شکر چغندر، ۱۱ درصد در آرد و ۱۰ درصد در کمپوت و کنسرو.
چالشهای بازارهای جهانی و فرصتهای مغفول
آفریقا: بازاری بکر با ارتباطات محدود
شاهین بابایی، مدیرعامل مجموعه غذایی ماهوند، به فرصتهای بالقوه توسعه صادرات صنایع غذایی در قاره آفریقا اشاره کرد. وی با ابراز تاسف گفت: “با وجود حدود ۵۰ بندر فعال در آفریقا، جمهوری اسلامی ایران متأسفانه تنها با دو بندر از این بازار بزرگ و بکر ارتباط تجاری دارد، در حالی که آفریقا یکی از بهترین بازارهای هدف برای صنایع غذایی ایران محسوب میشود.”
حضور کمرنگ در گالفود دبی و موانع دولتی
بابایی همچنین به نمایشگاه گالفود دبی، که بزرگترین نمایشگاه صنعت غذای جهان است و فاصله زمانی کمی با ایران دارد، اشاره کرد و از “عدم همراهی دستگاههای متولی” که منجر به “حضور کمرنگ ایران در این نمایشگاه” شده است، گلایه کرد.
موانع داخلی: از واردات مواد اولیه تا دلالان و بخشنامههای ناگهانی
واردات مواد اولیه و معضل واسطهگری
محسن شریعتی، مدیرعامل شرکت شفیقه آرای شرق، چالشهای جدی در تولید و واردات مواد اولیه را مطرح کرد. وی گفت: “مجموعه ما به عنوان تولیدکننده رب و کمپوت، سال گذشته ناچار شد ۳۰۰۰ تن لوبیا را مستقیماً از بازار داخلی خریداری کند، در حالی که امکان واردات حتی یک گرم لوبیا را نیز نداشتیم.” شریعتی افزود این وضعیت باعث شده تولیدکنندگان خارج از تهران به ناچار به دلالان متوسل شوند. او همچنین از قانون تامین ارز واردات از محل تهاتر انتقاد کرد که به گفته وی، موجب شده کالاهای اساسی با ارز ترجیحی توسط افرادی وارد شود که نقشی در تولید ندارند و صرفاً حاشیه سود دلالان را افزایش میدهد.
سه مانع اصلی صادرات از دیدگاه تولیدکنندگان
جواد هاتقی، مدیرعامل مجموعه رب و کمپوت خرم، مشکلات عمومی صادرات کشور را در سه دسته عمده خلاصه کرد: “اول، دخالت دولت در تنظیم بازار با تزریق ارزهای نیمایی، تالار اول و ارزهایی که قیمت واقعی ندارند؛ دوم، حملونقل و لجستیک و نبود برنامه مشخص در مرزها؛ سوم، دستورالعملها و بخشنامههای خلقالساعه.” هاتقی تاکید کرد که این مسائل بارها در جلسات کارشناسی مطرح شدهاند، اما در عمل “اتفاقاتی که میافتد کاملاً غیرکارشناسی است.” وی به عنوان مثال، به عدم پیگیری تخصیص منابع ریالی برای صادرات به کشورهای همجوار که نیازی به دخالت دلار ندارند، اشاره کرد.
تحلیل اگروفودز برای فعالان صنعت غذا:
پتانسیل بالای صنایع تبدیلی خراسان، بهویژه در رب گوجهفرنگی، با چالشهای ارزی و لجستیکی مواجه است. فعالان میتوانند با تمرکز بر بازارهای نوظهور مانند آفریقا و رایزنی برای رفع موانع دولتی، رقابتپذیری را افزایش داده و صادرات را توسعه دهند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟